Relacja z wolontariatu w Tanzanii

5 lutego 2020

Medycyna nie zna granic. W tym przypadku – dosłownie i w przenośni. Pan Amadeusz Banyś, lekarz rezydent pracujący na Oddziale Okulistyki CSK MSWIA, przygotował relację ze swojego dwumiesięcznego wolontariatu jako lekarz okulista w rejonie Kilimanjaro w Szpitalu Momella w Tanzanii.

Jestem lekarzem rezydentem pracującym na Oddziale Okulistyki CSK MSWIA w Warszawie. Pod koniec 2019 roku odbyłem blisko dwumiesięczny wolontariat jako lekarz okulista w rejonie Kilimanjaro w Szpitalu Momella w Tanzanii. 

Mój wyjazd do Tanzanii i udział w projekcie stał się możliwy dzięki zawiązaniu kontaktu z Panią dr Cornelie Frisee, dyrektor organizacji Africa Amini Alama, którą poznałem podczas konferencji okulistycznej w Wiedniu w 2018 roku. W związku z projektem typu „non profit” Dyrekcja Szpitala CSK MSWIA wyraziła zgodę na mój wyjazd. 

W ramach projektu Amini Alama działają: szpital świadczący usługi w zakresie chorób dzieci i dorosłych, szkoła oraz sierociniec. Oddział Okulistyki składa się z podstawowo wyposażonego gabinetu okulistycznego oraz bloku operacyjnego z mikroskopem okulistycznym pozwalającym na przeprowadzanie operacji przedniego odcinka oka (m.in. zaćma, skrzydlik, zmiany skórne oraz pourazowe). Wspólnie z Panem Titto Msasa, optometrystą pracującym na oddziale okulistyki, diagnozowaliśmy oraz leczyliśmy pacjentów docierających do szpitala z każdego regionu kraju oraz zagranicy. Do zakresu naszych obowiązków należała praca w dni robocze oraz pełnienie dyżurów pod telefonem 7 dni w tygodniu. W każdym tygodniu w wybrany dzień organizowany był program terenowy „outreach” w okolicznych wioskach i mniejszych miejscowościach, polegający na edukacji, diagnostyce i leczeniu pacjentów, którzy nie byli w stanie samodzielnie dotrzeć do szpitala. 

Tanzania cierpi na niedobór okulistów. Na milion mieszkańców tego kraju przypada 0,8 lekarza okulisty, co sprawia, że w ponad 50-milionowym kraju pracuje mniej niż 50 okulistów. W konsekwencji podstawową opiekę okulistyczną świadczą optometryści, których liczba 4-krotnie przewyższa liczbę okulistów. Mimo to, nie każdy pacjent może liczyć na pomoc. Służba zdrowia jest niedofinansowana. W Tanzanii dominującym powodem ślepoty są zmętnienia rogówki wynoszące aż 44% (ślepota obuoczna) i 39% (ślepota jednooczna), a jej powodami są: jaglica, odra, niedobór witaminy A, zapalenie spojówek i rogówki oraz stosowanie tradycyjnych wyrobów medycznych własnej produkcji. Zaćma powoduje 22% ślepoty obuocznej oraz 6% ślepoty jednoocznej. Odwracalne przyczyny ślepoty nie wymagające leczenia operacyjnego odpowiadają za 65% ślepoty obuocznej oraz za 46% ślepoty jednoocznej.

W ramach leczenia operacyjnego przeprowadzaliśmy operacje usunięcia zaćmy techniką ECCE (zewnątrztorebkowe usunięcie zaćmy) z wszczepieniem sztucznej soczewki wewnątrzgałkowej. Technika ta stanowi rzadkość w krajach rozwiniętych, w których została zastąpiona techniką fakoemulsyfikacji, natomiast w krajach afrykańskich bywa często jedyną możliwością leczenia i poprawy widzenia. Inne schorzenia, które były przez nas leczone w ramach bloku operacyjnego to choroby rogówki oraz drobne zmiany skórne. 

Wyjazd do Tanzanii był dla mnie doświadczeniem, które zapamiętam na długi czas. Mimo codziennej pomocy w sprawach okulistycznych oferowanej przez personel medyczny, byłem wielokrotnie stawiany w sytuacjach, gdzie decyzje musiałem podejmować sam. Często przyjmowałem pacjentów, którzy prezentowali choroby rzadko spotykane w Europie, przeze mnie widziane po raz pierwszy. Podczas pracy na bloku mogłem w pełni liczyć jedynie na siebie samego. Te wszystkie sytuacje pozwoliły mi rozwinąć umiejętności i wzmocniły moje poczucie pewności siebie. Miałem przyjemność poznać wspaniałych ludzi, z którymi spędzałem czas również poza pracą. Mam nadzieję, że te relacje przetrwają.

"

***

Amadeusz Banyś – urodzony w 1990 roku w Katowicach, ukończył II LO im. Jana III Sobieskiego w Krakowie, absolwent Kierunku Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Łodzi, laureat stypendium rektora dla najlepszych studentów, w trakcie studiów był członkiem studenckich kół naukowych, aktywnie wygłaszającym prace naukowe na konferencjach medycznych. Uczestniczył w wymianie studenckiej w ramach programu Erasmus na Uniwersytecie Karola (Praga, Czechy), w wymianie naukowej w ramach projektu IFMSA w Uniwersyteckim Szpitalu Balamand (Beirut, Liban) oraz odbył staż zagraniczny w Uniwersyteckim Szpitalu Southampton (Southampton, Anglia). Po okresie studiów zdał Lekarski Egzamin Końcowy oraz odbył lekarski staż podyplomowy w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu im. M. Pirogowa w Łodzi. Od 2018 roku zatrudniony w CSK MSWIA na Oddziale Okulistyki w Warszawie jako lekarz rezydent, specjalizujący się w dziedzinie okulistyki. 

 

Galeria zdjęć: